Cudowny aromat unoszący się w całym domu, pełny smak soczystego mięsa i niezwykle chrupka skórka wypieków to wszystko zasługa pieczenia w garnku rzymskim. Do czego służy to naczynie z wypalanej gliny i jaki jest koszt jego zakupu? Sprawdź przeznaczenie i cenę garnka rzymskiego i przekonaj się, że warto go mieć w swojej kuchni.
Przeznaczenie garnka rzymskiego w kuchni
Garnek rzymski jest naczyniem żaroodpornym przeznaczonym do przygotowywania potraw w piekarniku — takich jak potrawki mięsne, ryby, zapiekanki, faszerowane warzywa czy też chleby i ciasta. Naczynie to jest wykonane z wypalanej gliny, którą należy dobrze namoczyć przed włożeniem garnka do piekarnika. Dzięki nasączeniu gliny wodą w trakcie pieczenia tworzy się cyrkulacja pary wodnej, która sprawia, że przyrządzane w naczyniu rzymskim specjały są aromatyczne i soczyste. Ze względu na to, że gotowanie w garnku rzymskim odbywa się bez dodatku tłuszczu, przygotowywane w nim potrawy są pełnowartościowe i zdrowe.
W przeciwieństwie do garnków żeliwnych, które z powodzeniem można używać zarówno na kuchence, jak i w piekarniku, gliniane naczynie nie nadaje się do używania go na kuchence gazowej czy też indukcyjnej. Ograniczenie to wynika z konstrukcji materiału — wypalanej gliny, która nie wytrzymuje bezpośredniego kontaktu z płomieniem lub polem magnetycznym.
Przygotowywanie specjałów w garnku rzymskim to czasochłonny proces, dlatego w trakcie gotowania należy uzbroić się w cierpliwość. Cechą charakterystyczną tego typu naczynia jest to, że z czasem jego kolor staje się ciemniejszy lub jaśniejszy. Nie powinno to jednak stanowić powodu do niepokoju, ponieważ zjawisko to wynika z wypalania się gliny. Po około 100 użyciach należy poddać naczynie oczyszczaniu. W tym celu trzeba wlać do niego wodę i włożyć go do piekarnika. Gdy woda się zagotuje, należy pozostawić naczynie w rozgrzanym piecu przez około 30 minut. W ten sposób pory w glinie ponownie się otworzą.
Właściwości gliny wypalanej
Glina wypalaana, z której powstaje garnek rzymski, ma zdolność akumulacji ciepła i stopniowego jego oddawania. Ta właściwość pozwala na równomierne pieczenie potraw od wewnątrz, bez przypalania zewnętrznych warstw. Warzywa zachowują intensywny smak i więcej witamin niż przy tradycyjnym smażeniu. Mięso pozostaje jędrne, a jego tekstura nie staje się gumowata. Ponadto glina absorbuje część aromatów z każdego pieczenia, dzięki czemu kolejne potrawy zyskują subtelnie wzbogacony bukiet smakowy.
Zasady przygotowania naczynia przed użyciem
Przed pierwszym użyciem nowego garnka rzymskiego trzeba zanurzyć go w zimnej wodzie na minimum 15 minut, a optymalnie na 30 minut. Czas namaczania zwiększa się przy pojemniejszych modelach — do 45 minut dla garnków powyżej 6 litrów. Po wyjęciu z wody na powierzchni gliny widoczny jest charakterystyczny ślad wilgoci. Dopiero wtedy można ułożyć produkty do pieczenia i włożyć naczynie do zimnego piekarnika, aby uniknąć pęknięcia gliny na skutek termicznego szoku.
Przedział cenowy glinianych naczyń do pieczenia
Na rynku można znaleźć gliniane naczynia do pieczenia o różnej wielkości i kształcie. Objętość mniejszych garnków rzymskich to 2 litry. Natomiast te naprawdę duże mogą pomieścić nawet 11 litrów potrawki. Do przygotowania pysznego i zdrowego posiłku dla całej rodziny wystarczy gliniane naczynie o pojemności 4 litrów. Zazwyczaj garnek rzymski z wyglądu nieco przypomina brytfannę, jednak dostępne są również okrągłe naczynia z wypalanej gliny.
Niektóre z tego typu produktów są bogato zdobione, co mocno wpływa na ich cenę. Koszt zakupu garnka rzymskiego z pokrywką waha się w granicach 60–200 zł w zależności od jego pojemności i zastosowanych na jego ścianach dekoracyjnych żłobień. Modele o objętości 2–3 litry można nabyć już za około 60–80 zł. Średniej wielkości garnki o pojemności 4–5 litrów kosztują 90–130 zł. Duże naczynia o pojemności przekraczającej 7 litrów, często ręcznie zdobione, osiągają ceny powyżej 150 zł, a najbardziej wyrafinowane egzemplarze — nawet 200 zł.
Czynniki wpływające na cenę
Poza objętością i zdobieniami na koszt garnka rzymskiego wpływa również jakość gliny oraz metoda wypalania. Naczynia z gliny szlachetniejszej, poddane wieloetapowemu wypalaniu w piecu opalanym drewnem, osiągają wyższą żaroodporność i dłuższą trwałość. Produkty z prostszą gliną ceramiczną i standardowym wypaleniem przemysłowym są tańsze, lecz mogą wykazywać większą podatność na pęknięcia przy gwałtownych zmianach temperatury.
Porównanie cen w zależności od producenta
| Producent | Pojemność (litry) | Zakres cenowy (zł) |
|---|---|---|
| Producenci polscy (rękodzieło) | 2–4 | 70–120 |
| Marki europejskie (masowa produkcja) | 3–6 | 80–150 |
| Producenci premium (ręcznie zdobione) | 5–11 | 140–200 |
Miejsca zakupu garnków rzymskich
Żaroodporne naczynia z wypalanej gliny znajdują się w ofercie wielu sklepów online z akcesoriami kuchennymi. Do najpopularniejszych z nich należą takie jak Domowa Spiżarnia i Brownin. Nowe i używane garnki rzymskie można też nabyć na popularnych serwisach z ogłoszeniami — np. Allegro i OLX. Gliniane naczynia do pieczenia dostępne są również na zamówienie w sklepie OBI.
Zakup w sklepach internetowych
Sklepy online oferują szeroki wybór modeli, zdjęcia z różnych kątów oraz szczegółowe opisy parametrów. Użytkownicy mogą porównać opinie i oceny innych kupujących, co pomaga w wyborze solidnego produktu. Zaletą zakupów w internecie jest również możliwość szybkiego zestawienia cen z różnych źródeł.
Zakup w sklepach stacjonarnych i na targach rękodzieła
W hipermarketach budowlanych i sieciach AGD, takich jak Leroy Merlin czy Castorama, dostępne są garnki rzymskie w standardowych rozmiarach. Na targach ceramicznych i jarmarkach rzemiosła można kupić unikalne egzemplarze wykonane przez lokalnych garncarzy. Bezpośredni kontakt z twórcą pozwala dowiedzieć się więcej o składzie gliny, procesie wypalania i najlepszych praktykach użytkowania naczynia.
Zakup z drugiej ręki
Używane garnki rzymskie znajdują się na portalach ogłoszeniowych. Przed zakupem warto sprawdzić stan naczynia — upewnić się, że nie ma widocznych pęknięć ani odprysków. Jeśli garnek był regularnie namaczany i pieczono w nim różnorodne potrawy, może wzbogacać smak kolejnych dań, pod warunkiem że został odpowiednio oczyszczony.